Polskie książki w angielskim przekładzie: mapa sygnałów i luka danych 2026

1. Metodologia

Przeanalizowano bieżące materiały Instytutu Książki, programy translatorskie, katalogi Books from Poland, nagrodę Found in Translation, roczne podsumowanie Instytutu oraz zakres amerykańskiej Publishers Weekly Translation Database.

Nie sporządzono pełnego spisu ISBN. Każda liczba została przypisana do właściwej kategorii: wsparcia, publikacji, nagrody lub bazy danych.

2. Potwierdzona skala wsparcia nie jest liczbą angielskich przekładów

Instytut Książki informuje, że w ramach Programu Translatorskiego ukazało się blisko 4000 przekładów polskich książek. Liczba obejmuje wszystkie języki i nie może być przedstawiana jako liczba wydań anglojęzycznych.

W 2025 roku program pomógł doprowadzić do publikacji 180 książek w różnych językach. Wśród wskazanych przykładów anglojęzycznych znalazły się Lód Jacka Dukaja, Ucho igielne Wiesława Myśliwskiego oraz Łakome Małgorzaty Lebdy. Jest to lista przykładów, nie kompletny census premier.

3. Nagrody pokazują jakość, nie sprzedaż

Ursula Phillips otrzymała Found in Translation Award 2026 za przekład Lodu, wydany przez Head of Zeus/AdAstra. Nagroda jest udokumentowanym sygnałem uznania jakości tłumaczenia.

Nie dostarcza jednak danych o liczbie sprzedanych egzemplarzy, przychodach ani trwałości obecności tytułu na rynku. W przyszłej bazie nagrody i sprzedaż muszą pozostawać osobnymi polami.

4. Istnieje wieloetapowy system promocji praw

Ekosystem obejmuje katalogi New Books from Poland, newslettery dla tłumaczy, Sample Translations, Publishing Proposals, program translatorski oraz nagrody. Każdy instrument odpowiada innemu etapowi: odkryciu tytułu, próbce, prezentacji praw albo publikacji.

Lista grantu nie jest listą premier. Projekt może otrzymać wsparcie, zostać wydany w następnym roku, zmienić termin lub nie wejść do wszystkich planowanych kanałów. Nie wolno sumować liczby wniosków, grantów, próbek i publikacji.

5. USA i Wielka Brytania wymagają oddzielnego monitorowania

Publishers Weekly Translation Database obejmuje książki przetłumaczone na angielski i wydane w USA po styczniu 2008 roku. Wydania wyłącznie brytyjskie nie są w niej uwzględniane, chyba że są tradycyjnie dystrybuowane w Stanach Zjednoczonych.

Jedna angielska wersja może mieć kilka wydań, imprintów, ISBN-ów i dat. Dlatego baza musi rozdzielać dzieło, przekład oraz konkretne wydanie.

6. Projekt przyszłego rejestru Planet Natives

Największą wartością kolejnej edycji raportu byłby weryfikowalny zbiór danych łączący polski oryginał z konkretnymi wydaniami angielskimi. Obecna wersja nie otrzymuje schema Dataset, ponieważ taki zbiór nie został jeszcze ukończony.

• Autor i tytuł oryginału oraz rok polskiego wydania
• Angielski tytuł i tłumacz
• Wydawca, imprint, kraj oraz data pierwszej publikacji
• ISBN osobno dla każdego formatu i rynku
• Status: zapowiedziana, opublikowana, zweryfikowana
• Źródło potwierdzenia, finansowanie, nagrody i kolejne sprzedaże praw

Ograniczenia raportu

• Nie jest to kompletny census angielskich przekładów polskich książek.
• Program ©POLAND nie obejmuje każdej publikacji, a baza Publishers Weekly koncentruje się na USA.
• Katalogi promocyjne mogą zawierać tytuły dopiero oferowane zagranicznym wydawcom.
• Nagrody, granty i liczba publikacji nie są miarami sprzedaży ani liczby czytelników.