1. Zdefiniuj głos przed tłumaczeniem
Wybierz kilka fragmentów i opisz ich tempo, dystans narratora, poziom formalności, długość zdań, rodzaj humoru oraz stosunek do bohaterów. Taki opis jest bardziej użyteczny niż ogólna prośba, aby „nie stracić stylu”.
Oddziel cechy całej książki od cech pojedynczej postaci. Narrator może być oszczędny, jedna postać przesadnie formalna, a inna mówić skrótami i unikać pełnych zdań.
2. Tłumacz funkcję humoru
Gra słów może budować sympatię, zawstydzać bohatera, rozładowywać scenę albo ujawniać różnicę klasową. Rozwiązanie powinno przede wszystkim zachować tę funkcję, nawet jeśli mechanizm dowcipu się zmieni.
Jeżeli żart jest nieprzekładalny bez przypisu, trzeba zdecydować, czy czytelnik ma zauważyć obcość, czy przeżyć podobny efekt. Nie istnieje jedna odpowiedź dla całej książki.
3. Dialekt nie jest zestawem literówek
Zapis fonetyczny szybko staje się męczący i może niechcący przypisać polskiej postaci konkretny region anglojęzyczny. Dialekt można budować również składnią, doborem słów, rytmem, stopniem formalności i powracającymi konstrukcjami.
Przed wyborem rozwiązania trzeba ustalić, co dialekt komunikuje w oryginale: miejsce, wiek, wspólnotę, klasę, bunt czy bliskość.
4. Rytm sprawdza się na głos
Długość zdań, interpunkcja i układ akapitów sterują oddechem czytelnika. Czytanie fragmentu na głos ujawnia miejsca, w których poprawna składnia nie niesie tempa sceny.
W dialogu warto sprawdzać, czy każdą postać można rozpoznać bez didaskaliów. Jeżeli wszystkie mówią w tym samym rytmie, przekład prawdopodobnie nadmiernie je wygładził.
5. Zbuduj style guide i system pytań
Style guide powinien przechowywać decyzje o głosach, nazwach, realiach, rejestrze, powracających żartach i miejscach celowo niejednoznacznych. Pytania do autora najlepiej zbierać regularnie, z kontekstem i proponowanymi wariantami.
Po kilku rozdziałach wróć do próbki kalibracyjnej. Sprawdź, czy wybrane na początku zasady nadal opisują książkę i czy nowe decyzje nie zmieniły jej głosu.
Zastosuj to do swojej książki
Sprawdź głos na reprezentatywnym fragmencie.
Opisz książkę i wybierz próbkę jako pierwszy krok. Nie musisz od razu decydować o całym przekładzie.
Sprawdź swój głos na próbce